Coğrafi İşaret Nedir?

Coğrafi işaret, belirgin bir niteliği, ünü yada öteki
özellikleri itibariyle kökenin bulunmuş olduğu bir yöre, alan, bölge yada ülke ile
özdeşleşmiş bir ürünü gösteren ad yada işaretler olarak söyleyebiliriz. 

Coğrafi işaretler, ayırt edici özelliği ile ön plana çıkan ve bulunmuş olduğu bölge ile özdeşleşen organik ürünler, ziraat, maden ve el sanatları ile endüstri ürünlerine verilen işaretlerdir.

Bir yörenin herhangi bir ürünü, meyvesi, taşı, madeni öteki
yörelerde üretilenlerden değişik olabilir yada bir yörede üretilen halı, kilim,
kumaş, çini vb. herhangi bir nedenle ün kazanmış olabilir. Bu ürünlerin
üstünde o yörenin adının kullanılması, tüketiciler tarafınca o ürünün
benzerlerinden değişik özelliklere haiz olduğu şeklinde algılanabilir.
Tüketiciler, söz mevzusu yöre adıyla satılan ürünleri o yörenin adına duydukları
güvenle, aynı türdeki öteki ürünlere tercih edebilirler. 

Coğrafi işaretler, geleneksel bilginin bir ürün benzer biçimde şekillendirildiği, paketlendiği, alındığı ve satılmış olduğu bir boyuttadır. Ürünün kalitesi, geleneksel üretim metodu ve coğrafi deposu içinde kurulan sıkı bağları simgeleyen bir güvencedir. 

Coğrafi işaretler menşe adı ve mahreç işareti olarak iki ayrı şekilde değerlendirilir. 

Menşe Adı
Nedir? 
 

Coğrafi işaret korumasına mevzu edilen ürünün üretimi, işlenmesi ve öteki işlemlerinin tamamı, sınırları belirlenmiş coğrafi alanda gerçekleşmek zorunda ise bu durumda bulunan coğrafi işaretler de menşe adı olarak adlandırılmaktadır. Menşe adı, menşe adına mevzu ürünün tamamı ile tanımlanan yerde üretilmiş olmasını gerektirir.

Ürünler mensup oldukları coğrafi bölgenin haricinde
üretilemezler. Bundan dolayı ürün, sadece ilişkin olduğu yöre içinde üretildiği takdirde
niteliklerini kazanabilir. 

(Eskişehir Lületaşı,
Erzincan Tulum Peyniri, Ege Pamuğu, Malatya Kayısısı, Elazığ Öküzgözü Üzümü)

 Mahreç
İşareti Nedir?  

Ürünün üretimi,
işlenmesi ve öteki işlemlerinden minimum biri, sınırları belirlenmiş coğrafi
alanda gerçekleşmek zorunda ise bu durumdaki coğrafi
işaretlere  “mahreç işareti” denir.  

Mahreç işaretine
mevzu olan ürünün özelliklerinden minimum birinin o yöreden kaynaklanması
şartıyla, yöre haricinde da üretilebilmesi söz mevzusudur. 

Bu üretimde,
bulundukları coğrafi bölgeye ilişkin üretim şekillerinin aynen kullanılması ve
ürünün kalitesinin aynı olması şarttır. 

(Damal Bebeği, Isparta Halısı, Siirt Battaniyesi,
Adana Kebabı, Çorum Leblebisi, Mardin Kaburga)

Kimler Coğrafi İşaret Başvurusunda Bulunabilir?

  • Ürünün üreticisi olan gerçek yada tüzel kişiler
  • Tüketici dernekleri 
  • Mevzu ve coğrafi yöre ile ilgili kamu kuruluşları

Coğrafi işaret başvurusunda bulunma hakkına
sahiptirler. 

coğrafi işaret marka adı menşe adı